SRK · NOWY EKSPONAT

Latarnia zwrotnicowa.VES

Do zbiorów Muzeum Kolei w Pile trafił historyczny element urządzeń sterowania ruchem kolejowym ze znakiem VES — Vereinigte Eisenbahn-Signalwerke. Forma obudowy i zachowane pola wskazań sugerują, że obiekt mógł pracować przy złożonym układzie rozjazdowym.

VESSRKzabytek techniki
Historyczna latarnia zwrotnicowa ze znakiem VES przekazana do Muzeum Kolei w Pile
Latarnia / wskaźnik zwrotnicowy VES w stanie zachowanym. Fotografia przekazana do serwisu muzeum; autor do uzupełnienia w metryce zbiorów.
01

Mały obiekt, ważna informacja dla maszynisty.

Latarnie i wskaźniki zwrotnicowe informowały o położeniu rozjazdu i kierunku przygotowanej drogi. Ich powierzchnie sygnałowe — widoczne za dnia, a w starszych rozwiązaniach również podświetlane nocą — pozwalały obsłudze i drużynom trakcyjnym szybko odczytać ustawienie zwrotnicy.

W przypadku bardziej złożonych rozjazdów, takich jak DKW — rozjazd krzyżowy podwójny, wskaźnik musiał rozróżniać więcej możliwych dróg przejazdu. Zachowany układ pól na pilskim eksponacie najprawdopodobniej odpowiada właśnie takiemu zastosowaniu, ale identyfikacja konkretnego wariantu pozostaje do dalszej weryfikacji w dokumentacji producenta.

02
IDENTYFIKACJA ROBOCZA

VES i kolejowa technika sygnałowa.

Datowanie eksponatu należy traktować ostrożnie. Firma VES działała w okresie międzywojennym, a zachowana literatura techniczna potwierdza jej urządzenia kolejowe w latach 30. XX wieku. Bez numeru katalogowego lub dokumentacji konkretnego egzemplarza nie przypisujemy mu jednej pewnej daty produkcji.

OznaczenieVESVereinigte Eisenbahn-Signalwerke
DziedzinaSRKsterowanie ruchem kolejowym
FunkcjaWskazanie drogipołożenie rozjazdu
Zastosowanieprawdopodobnie DKWidentyfikacja do dalszej weryfikacji
Datowanielata 30.–40.najprawdopodobniej; wymaga potwierdzenia
Stanautentycznyzachowane ślady eksploatacji i korozji
03

Nowy eksponat dzięki darczyńcy.

Muzeum dziękuje panu Krzysztofowi za przekazanie obiektu do zbiorów. Takie elementy infrastruktury są szczególnie cenne, bo pokazują kolej nie tylko przez pryzmat lokomotyw i wagonów, lecz również poprzez technikę, która odpowiadała za bezpieczne prowadzenie ruchu.

Stan powierzchni, pozostałości malowania i czytelny znak VES zostaną zachowane i udokumentowane. Kolejnym etapem może być porównanie konstrukcji z katalogami producenta, schematami dawnych rozjazdów oraz fotografiami urządzeń SRK.

Status opisu: producent/marka VES jest czytelna na eksponacie. Przypisanie do DKW oraz datowanie na lata 30.–40. XX wieku są obecnie najbardziej prawdopodobną interpretacją, ale pozostają do dalszej weryfikacji.
Źródła i uwagi identyfikacyjne rozwiń +
Beskidzka Strona Kolejowa — urządzenia VESOpis urządzeń typu Siemens & Halske / VES używanych w sterowaniu ruchem kolejowym.DGEG — dokumentacja VES, 1936Kataloguje instrukcję Vereinigte Eisenbahn-Signalwerke z Berlina-Siemensstadt z 1936 r.TheMT — sygnały zwrotnicowe DKWMateriał porównawczy pokazujący mechaniczną latarnię / wskaźnik dla rozjazdu krzyżowego podwójnego.